كشتن عبد قن او را به قصاص نمىرسانند . امّا اگر عبدى را بكشد كه مقدار حرّيت او مثل وى يا احيانا نصيب حرّيت مقتول بيش از او باشد در ايندو فرض جانى را بخاطر مجنى عليه قصاص مىنمايند . قوله : و لو ادّى منها شيئا : ضمير فاعلى در [ ادّى ] بمكاتب مطلق و در [ منها ] به مال الكتابة راجعست . قوله : تحرّر منه بحسابه : ضمير در [ منه ] به مكاتب مطلق و در [ بحسابه ] به [ شيئا ] راجعست مثلا اگر نصف از مال الكتابه را داده باشد نصفش آزاد شده و اگر ثلث آن را پرداخته باشد ثلثش رها مىگردد . قوله : فاذا قتل حرّا : ضمير در [ قتل ] بمكاتب مطلقيكه مقدارى از آن آزاد شده عود مىكند . قوله : قتل به : ضمير نائب فاعلى در [ قتل ] به مكاتب مطلق عود كرده و در [ به ] به حرّ بازمىگردد . قوله : و ان قتل مملوكا فلاقود : يعنى و اگر مملوكى را بكشد قصاصش نمىكنند . قوله : و تعلّقت الجناية بما فيه من الرّقية مبعّضة : ضمير در [ فيه ] به مكاتب راجع بوده و كلمه [ مبعّضة ] حال است از [ الرّقية ] . قوله : و يستوفى الباقى منه : مقصود از [ الباقى ] الباقى من الجناية بوده و ضمير در [ منه ] به مكاتب راجعست . قوله : او يباع فيه : ضمير در [ يباع ] بمكاتب راجع بوده و ضمير در [ فيه ] به جزء رقيّت عود مىكند . قوله : به قدر ما فيه من الحرّية : ضمير در [ فيه ] بمكاتب راجعست